طبیعت گردی :
زندگی به توان بی نهایت!
علاقه به صنعت گردشگری و شاخههای مختلف آن فزونی گرفته است. در این میان رونق و موفقیت سفرهای طبیعت گردی به آگاهی و ارتقاء دانش عمومی جامعه و اقشار مختلف مردم نیاز دارد. حضور در طبیعت، قوانین و قواعد خاص خود ر ا دارد و در صورت بی توجهی به این اصول، تاثیرات منفی جبران ناپذیر به طبیعت تحمیل میشود. از سال 1381 آموزشهای تخصصی برای آماده سازی علاقمندان به راهنمایی تورهای طبیعتگردی در حال اجرا است اما این شاخه از گردشگری آنقدر گسترده است كه این نوع آموزشها به تنهایی نمیتواند حق مطلب را ادا كند. بنابراین برپایی نشستهایی تخصصی نیاز است تا مقامات دولتی، دانشجویان و كارگزاران گشتهای تخصصی از دیدگاههای محققان و كارشناسان زمینههای متنوع اكوتوریسم بهرهمند شوند تا بتوان به یك اجماع برای توسعه اكوتوریسم در كشور دست یافت.
اقوام ایران هر كدام دارای فرهنگ موسیقیایی مرتبط با محیط جغرافیایی و طبیعت خود هستند. انسان خالق موسیقی است و موسیقی شكلی از تفكر انسان است. موسیقی ریشه در طبیعت دارد و ریتم و صوت كه دو مفهوم مهم در موسیقی هستند در طبیعت وجود دارد. حتی صدای آبشار نیز دارای ریتم و صوت استو.
موسسه آموزشی تحقیقاتی آوای طبیعت پایدار كه به طور تخصصی در زمینه آموزش و تحقیقات اكوتوریسم فعال است با مشاركت دفتر برنامهریزی آموزشی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و كمیته ملی اكوتوریسم و سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری استان تهران همایشی را در نیمه مردادماه سال جاری در هتل المپیك تهران برگزار كرد كه در نوع خود قابل توجه بود. در این نشست كارشناسی موضوعات متنوع اكوتوریسم و طبیعت گردی تبیین شد.
مهندس قوام الدین بزرگیان مدیركل سازمان حفاظت از محیط زیست استان تهران در رابطه با اكوتوریسم در مناطق حفاظت شده این استان، به اصل پنجاهم قانون اساسی اشاره كرد و گفت: هدف از تحت حفاظت قرار دادن مناطق حفاظت شده حمایت از انرژی های طبیعی و جلوگیری از تخریب آنها است.
بزرگیان در ادامه گفت: مدیریت طبیعت گردی؛ دولتها را تحت فشار قرار می دهد تا طرحهای مخرب را در این گونه مناطق اجرا نكنند. همچنین اصلاح زیر ساختها در كشورهای در حال توسعه از نتایج طبیعت گردی محسوب میشود. طبیعت گردی باید متناسب با حفاظت از محیط زیست و عدم آسیبرسانی به طبیعت و حفظ تعادل اكو سیستم همراه باشد.
وی مناطق چهارگانه تحت مدیریت حفاظت سازمان محیط زیست را پاركهای ملی، آثار طبیعی ملی، پناهگاههای حیات وحش و مناطق حفاظت شده عنوان كرد و همچنین عملكرد سازمان حفاظت محیط زیست در رابطه با سفرهای طبیعت گردی را در اختیار داشتن بكرترین و مناسبترین فضاهای گردشگری طبیعی در كشور، اعمال نظارت بر عملكرد سایتهای طبیعت گردی و اعطای مجوز به گروههای طبیعت گرد دانست.
وی در تشریح سایتهای طبیعت گردی استان تهران افزود: مناطق حفاظت شده استان تهران شامل جاجرود، ورجین، البرز مركزی، كویر و پاركهای ملی لار، سرخه حصار و خجیر هستند. در حال حاضر 160 منطقه به عنوان مناطق تحت حفاظت سازمان محیط زیست (پارك ملی، منطقه حفاظت این سازمان قرار می گیرد، هدف از این تقسیم بندی ها حمایت از ارزشهای طبیعی و بهرهبرداری صحیح از آنهاست.
خانم افسانه احسانی مدیر آموزشی موسسه آوای طبیعت پایدار و مدرس اكوتوریسم درباره آموزشهای طبیعت گردی گفت: دانش آموختگان قرار نیست كارشناس طبیعت و یا متخصص این حوزه شوند ولی در نهایت با اطلاعات جامع و كلی كه از این دروس كسب میكنند به حافظان طبیعت تبدیل میشوند و این چیزی جز فرهنگ سازی در جامعه نیست. آنچه كه كارشناسان حوزه محیط زیست به ویژه مسئولین این حوزه باید به آن توجه كنند آموزشهای كاربردی و عملی است كه متاسفانه در دانشگاههای ما چندان جدی گرفته نمیشود.
خانم احسانی به لزوم حمایت از جوامع بومی كه از اهداف اكوتوریسم محسوب میشود، اشاره كرد و افزود: روستای شیب دراز (واقع در جزیره قشم) در قالب یكی از پروژههای سازمان ملل متحد در جهت كاربردیكردن صنایع دستی (گلابتون دوزی جزیره قشم) در حال اجراست.
دكتر هادی سلیمان پور – عضو كمیته ملی طبیعت گردی در رابطه با چارچوب های فعالیت های گردشگری طبیعی در مناطق تحت حفاظت سخن گفت: تنوع زیستی تا سال 2003 در سه لایه ژن، گونه و اكوتوریسم بود اما از سال 2003 به بعد منظر هم جزو لایه های تنوع زیستی قرار گرفته است، بنابراین حفظ زیبایی و نگهداری محیط امروزه از اهمیت ویژهای برخوردار است.
وی به كنفرانس بین المللی CBD اشاره كردند كه در سال 1999 گروهی از كارشناسان محیط طبیعی و اكوتوریسم موظف به تنظیم چارچوبی برای اكوسیستم های شكننده شدند و افزود: اكوسیستمهای شكننده اكوسیستم هایی هستند كه هرگونه دخالت از سوی انسان باعث بر هم خوردن هماهنگی در وضعیت طبیعی آنها میشود. اخیرا كنوانسیون تنوع زیستی به این نتیجه رسیده است كه مبنای كار براساس فعالیت داوطلبانه باشد كه البته این به تنهایی كفایت نمیكند. خوشبختانه در كشور ما پیش نویس لایحه یا طرح قرارداد درباره توریسم طبیعت از طرف UNDP ، UNESCO ،سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و سازمان محیط زیست و برخی سازمان های دیگر مورد تاكید قرار گرفت.
وی از پیش نویس میثاق طبیعت گردی سخن گفت كه نتیجه آن به وجود آمدن چارچوب حقوقی فعالیت های گردشگری طبیعی خواهد بود. وی درباره ظرفیتهای گردشگری در ایران گفت: ما به ظرفیت سازی نیاز نداریم، ظرفیت سازی مختص كشورهایی مانند آفریقا است كه ظرفیت ندارند، در ایران ما باید ظرفیت های موجود را توسعه بدهیم.
آقای مازیار نیازمند در مقاله خود به عنوان اكوتوریسم، مفاهیم و الزامات توسعه خاطر نشان كرد: از اواخر قرن بیستم گردشگری به یكی از مهمترین منابع اقتصادی كشورها تبدیل شده است. صنعت گردشگری یكی از منابع درآمد مهم در هر 4 كشور از 5 كشور جهان است. با رشد گردشگری آمار تقاضا برای طبیعتگردی به ویژه اكوتوریسم و شاخههای مرتبط افزایش یافته است.
سال 2002 از سوی سازمان ملل به عنوان سال بین المللی اكوتوریسم نامیده شد اختصاص این سال به نام اكوتوریسم گویای اهمیت جهانی موضوع اكوتوریسم است. سال 2003 گردشگری عاملی برای فقرزدایی در نظر گرفته شد. رشد گردشگری سالیانه 4% است و پیش بینی می شود تا سال 2020 آمار توریسم بین المللی به 6/1 میلیارد نفر برسد.
وی هر برنامه اكوتوریستی را دارای ابعادی به این شرح بر شمرد: 1- وابسته به طبیعت باشد. 2- آموزش و ارائه ارزشهای سایت مهمترین بعد آن باشد. 3- جوامع محلی و میزبان در آن مشاركت داشته باشند. اكوتوریسم دامنه وسیعی از فعالیت های درون طبیعت را شامل بازدید از مناطق تحت حفاظت سازمان محیط زیست، دیدار از غارهای طبیعی، كوه نوردی، كویر نوردی، و … پرندهگردی، بازدید از پوشش گیاهی و مناطق جنگلی، گردشگری عشایری، روستایی، زئوتوریسم، تورهای نجوم و … در بر میگیرد.
ویژگیهای فعالیتهای اكوتوریستی شامل مشاركت در حفظ تنوع زیستی، كمك به رفاه اجتماعی جوامع بومی، كسب تجربه های آم وزشی، كمترین میزان مصرف انرژیهای تجدیدناپذیر، تاكید بر فعالیت بومی و ایجاد فرصتهای شغلی به ویژه برای جوامع بومی است. فعالیتهایی مانند اسكی، شكار و … جزو اكوتوریسم به شمار نمیرود این گونه فعالیتها در شاخه گردشگری بر پایه طبیعت قرار دارند ولی می بایست در حفظ پایداری طبیعت كوشا باشند.
فریبرز رستمی در مقاله خود با عنوان موسیقی و طبیعت به اقوام ایران اشاره كرد كه هر كدام دارای فرهنگ موسیقیایی مرتط با محیط جغرافیایی و طبیعت خود هستند. انسان خالق موسیقی است و موسیقی شكلی از تفكر انسان است. موسیقی ریشه در طبیعت دارد و ریتم و صوت كه دو مفهوم مهم در موسیقی هستند در طبیعت وجود دارد. صدای آبشار دارای ریتم و صوت است.
وی افزود : انسان در مواجهه با طبیعت، موسیقی می خواهد تا بدین وسیله بتواند از خود و زندگی اش به شیوه طبیعی در برابر حیواناتی كه زندگی او را میتواند به خطر بیندازد حفاظت كند. برای نمونه در مناطقی كه گرازها به مزارع آسیب می رسانند، مردم بومی ابزارهایی با عناصر طبیعی برای ایجاد صوت و ریتم درست كردهاند. تا گرازها را فراری دهند و مزارعشان از دست آنها در امان بمانند.
موسیقیهایی از طبیعت برای خود طبیعت وجود دارد،مانند سپاسگزاری از طبیعت (جشنهای خرمن)، ستایش طبیعت و در شگفتیهای طبیعت (بهاریهها به بهانه نوروز).
گاه از موسیقی برای تشبیه معشوق به عناصر زیبایی طبیعت استفاده می شود و گاه موسیقی برای خبررسانی، مراسم عزاداری و … بكار میرود.
نظرات بسته شده است.