كویرها گرچه برای ایجاد پوشش گیاهی استعداد كافی ندارند و حتی سازگار ترین بوته ها و درختچه های شوره پسند به دلیل شوری زیاد نمی توانند در آنجا مستقر شوند، ولی همین اراضی شور رها شده و به ظاهر بی فایده در بعضی از زمینه های اقتصادی دارای پتانسیل های بهره دهی خوبی می باشند كه بدلیل حاكم بودن شرایط آب و هوایی نامساعد توجه كمتری به این گونه مناطق شده است. در اینجا به منابع اقتصادی كویر اشاره مختصری می شود.
1ـ نمك طعام : در اكثر كویرهای ایران ساده ترین ماده ای كه جمع آوری میشود، نمك طعام است بسیاری از روستاییان حاشیه كویر با روشهای ساده اقدام به جمع آوری نمك می نمایند بطور مثال در كویر نمك بجستان كه خود ناظر این كار بوده ام مردم با كندن گودالهایی آب شور را به آنجا هدایت و پس از تبخیر آب، نمك را جمع آوری كرده و به فروش می رسانند. در كویر بزرگ نمك در جنوب سمنان گنبدهای نمكی فوق العاده عظیمی وجود دارد كه درجه خلوص نمك آنها به 95/99 درصد می رسد و از نظر اقتصادی دارای ارزش بالایی می باشند به طور مثال ذخیره یكی از این گنبدها حدود یك میلیارد تن برآورد می شود. نمك طعام علاوه بر احتیاج انسان در صنعت كاربرد نسبتاً گسترده ای دارد به طوریكه در گندزدایی و همچنین برای تهیه سدیم، كلر، اسیدكلریدریك، دی اكسید سدیم كه در كارخانه های نساجی جهت سفید كردن الیاف به كار می رود، در لامپ سازی ، شیشه سازی، صابون سازی و غیره مورد استفاده قرار میگیرد.
2ـ كلرورپتاسیم: بررسیهای انجام شده طی سه سال توسط كارشناسان سازمان زمین شناسی كشور، بخصوص در كویر بزرگ ایران نشان داده است كه از آب شور موجود در پلایای آن می توان با استفاده از انرژی خورشیدی نمك پتاس دار استخراج نمود و ماده اولیه یك كارخانه بزرگ تولید كلرور یا سولفات پتاسیم را با ظرفیت حداقل 500 هزار تن كنستانتره در سال تامین نمود. این میزان ماده معدنی با ارزش علاوه بر تامین نیاز كشور می تواند به خارج از كشور صادر شود و بخشی از نیازهای ارزی كشور را نیز بر آورده كند. تركیبات پناس دار در تهیه كود شیمیایی و مواد شیمیایی چون یدور پتاسیم، نیترات پتاسیم، كربنات پتاسیم، سود سوزآور، و غیره كاربرد گسترده ای دارد.
3-گوگرد: نحوه تشکیل گوگرد در مناطق خشک و بیابانی در اثر تخریب مواد رسوبی گوگرد دار مثل گچ و انیدریت می باشد. بیرون زدگی این ماده معدنی در 40 تا 50 کیلومتری جنوب سمنان است و ذخیره آن حدود 7 ملیون تن برآورد شده است. مصارف صنعتی گوگرد بسیار متنوع بوده به طوری که از این ماده در تهیه اسید سولفوریک و ترکیبات دیگر آن، در صنایع کاغذ سازی و رنگ سازی صنایع تهیه مواد کائوچو و مواد منفجره، به علت خاصیت ویروس کشی آن در ضد عفونی کردن اشیا، در صنایع کبریت سازی، لاستیک سازی، کود شیمیایی و در کشاورزی برای مبارزه با آفات نباتی استفاده می شود. یقینا علاوه بر مواد معدنی فوق چه بسا بسیاری از ترکیبات دیگر وجود داشته باشند که هنوز بررسی لازم در مورد آنها به عمل نیامده است. امید است در آینده بتوانیم این پتانسیل های بالقوه را در کویر شناسایی و از آن ها به طور اصولی بهره برداری کنیم.
۴-جذب توریست:
اكوتوریسم پدیده ارزشمندی است كه در كشور ما كمتر به آن توجه شده است با برنامه ریزی و سرمایه گذاری های تازه در این زمینه می توان به درآمدهای ارزی كشور افزود. مناظر زیبای كویری كه وقتی كویرشناسان و بزرگان علوم زمینشناسی و جغرافیای طبیعی ایران با تجربهی طولانی خود از آن سخن میگویند، آدم مات و مبهوت می ماند، میتواند در نوع خود سالانه هزاران گردشگر طبیعتدوست را روانه ایران كند. برخی از كشورهای جهان كه شرایط مشابهی دارند در زمینه جذب توریست اقدامات قابل توجهی انجام داده اند.
نظرات بسته شده است.