آتشكده بازه هور، تربت حيدريه

یكى از كهن ترین نمونه هاى آتشكده گنبد دارى است كه احتمالا متعلق به زمان پارتیان است زمینه بناى سنگى موسوم به بازه هور به فاصله هفتاد كیلومترى از جنوب شهر مشهد در ضلع شرقى روستایى به نام رباط سفید در ابتداى تنگه اى بازه هور واقع است. از نظر لغوى بازه در فارسى درى به قسمتى از دیواره كوه گفته مى شود كه خورشید از میانه باز آن بطرز باشكوه و زیبایى طلوع نماید و شاید نام بازه هور از همین جا باشد. به لحاظ ویژگیهاى معمارى این بنا نمایانگر بخشى از اجزا و عناصر ساسانى است كه آندره گدار آن را به قرن سوم میلادى نسبت داده است. همچنین عده اى براین باورند بناى سنگى بازه هور آتشكده اى از دوره ساسانى است.

بطور كلى معمارى این بنا چهار طاقى است كه از چهار طرف باز بوده و عناصرى گنبدى بر فراز آن قرار گرفته است فضاى ورودى نیز داراى سه درگاهى بلند و عریض است كه احتمالا در حكم تالار ورودى به فضاهاى معمارى طرفین شمار مى آید. اما ورودى اصلى بنا از ضلع غربى ایجاد شده كه درگاهى هاى همسان در اطراف، حاكى از الحاقات پیرامون آن است. در سطح فوقانى پلان مربع بنا چوبهایى بركنج آن نصب گردیده كه احتمالا گامهاى اولیه براى ایجاد گوشوار جهت ایجاد گنبد در بناها بوده است. این بنا در واقع هسته مركزى یك مجموعه معمارى است به فاصله نزدیكى از این بنا. ویرانه هایى در قلعه تاریخى به نام دختر و پسر برفراز بلندى مشاهده مى شود.

دو پژوهشگر معروف (هرتسفلد در كتاب ابنیه و آثار تاریخى ایران و آندره گدار در كتاب آثار ایران) این بنا را از نزدیك دیده اند و آن را از آثار دوره ساسانى میدانند. بناى بازه هور داراى یك گنبد و سه ورودى و در گذشته از سمت مشرق به بناى دیگرى اتصال داشته و در دو سوى شمالى و جنوبى آن نیز الحاقیاتى مانند راهرو و ایوان وجود داشته است. در مجموع این بنا را مى توان هسته مركزى یك مجموعه معمارى كهن دانست. این بناى قدیمى و ارزشمند به فاصله حدود ۸۰ كیلومترى مشهد و در سمت شرق روستاى رباط سفید واقع شده است.

8 نظرات
  1. نسیم می‌گوید

    جناب موسوی عزیز بخش رباط سفید و بازه هور مربوط به مشهد است نه تربت حیدریه.

  2. سید محمود می‌گوید

    هنگام غروب به دیدن این چهارطاقی با عظمت رفتم .ترکیب نور ورنگ و سنگ چنان زیبا بود که برای لحظاتی از خود بی خود شدم .ترکیب طاقها چنان زیبا وعظیم است که ناخدا گاه مرا به یاد طاق بستان و کسری انداخت.

  3. موسوی می‌گوید

    یک نکته قابل ذکر است که این بنا متعلق به شهرستان تربت حیدریه است و رباط سفید هم همینطور،ولی متاسفانه اسمی از تربت برده نشده است

  4. شريعت می‌گوید

    من هم با فرمايش جناب وزيري كاملا موافقم,,,,,,,

  5. وزيري می‌گوید

    جاي تاسف است كه ميراث فرهنگي خراسان رضوي براي بناهاي دوره اسلامي نگهباني داير ميكند ولي براي اين گونه آثار هيچ كاري نميكند. ميليونها مسافر سالانه در مسير مشهد از جلوي ابن بناي عظيم تاريخي عبور ميكنند بدون اينكه آنرا ببينند يا اطلاعي از آن داشته باشند. من ديروز از اين آتشكده تاريخي بازديد كردم و عكس و فيلم تهيه نمودم كه تصميم به ارسال آنها به دفتر رياست جمهوري دارم.

  6. محمئ_ت می‌گوید

    درودیزدان برپیشینیان مزدیسنی،باهمه سختی هایی که مردمان گذشته داشتند،دلم میخواست بین آنهابودم،چون ازتازی پرستی وبی میهنی مردمان،تازی پرست وغرب پرست انیرانی دلم خون است و……………………….

  7. اماني می‌گوید

    من بازه‌هور را از نزيك ديده‌ام و توصيف شما از آن دقيق بود. اما هور را نيز بنويسيد كه معني خورشيد دارد هرچند بديهي است چون بسياري به اينترنت مراجعه مي‌كنند و معني هور را نمي‌دانند و از من مي‌پرسند.

  8. اماني می‌گوید

    من بازه‌هور را از نزيك ديده‌ام و توصيف شما از آن دقيق بود. اما هور را نيز بنويسيد كه معني خورشيد دارد هرچند بديهي است چون بسياري به اينترنت مراجعه مي‌كنند و معني هور را نمي‌دانند و از من مي‌پرسند.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.