آتشكده بیشابور

چسبیده به قصر بزرگ بیشابور، بقایای آتشكده ای از همان زمان دیده می شود كه هر چند نقشه چهار گوش آن دارای سنت ایرانی است، از فنون ساختمانی روم بهره برداری كرده است. عناصر تزئینی آن از قبیل سرهای گاو نر پشت در پشت به روشنی از شوش یا تخت جمشید اقتباس شده است.

در بیشاپور تنها بناهای دولتی در بخش شمالی شهر از زیرخاك بیرون آورده شده اند. این بناها را كاخی با معبد مجاور آن تلقی كرده اند اما به احتمال زیاد همه مجموعه یك آتشكده بزرگ با یك حیاط ورودی مستطیل شكل در ضلع جنوب شرقی بوده است. این حیاط به ایوانی كه هوز حفاری نشده منتهی می شود و در پشت آن تالار بزرگ چلیپایی شكل قرار داشته كه زمانی بر بخش مركزی آن بزرگترین گنبد ساسانی (به قطر ۲۲ متر) زده شده بوده است. این بنا احتمالا مكانی مقدس بوده است.

شهر تاریخی بیشاپوردر كنار یكی از شاهراههای ارتباطی كشور در زمان شاپور اول بنا شد، ویرانه‌های بیشاپور در بیست و سه كیلومتری غرب كازرون در استان فارس واقع است .ساخت بنای بیشاپور به دستور شاپور اول بعد از پیروزی او بر والرین امپراتور روم آغاز شد.طراح و سازنده شهر اپسای دبیر،معمار بزرگ عصر خود بود. شهر 2 كیلومتر طول و 1 كیلومتر عرض داشته و چهار ضلعی است .بیشاپور از یك سو به كوه،كه دژی برای حفاظت از شهر بوده، و از سوی دیگر به رودخانه محصور شده و اطراف آنرا بارو و خندق فرا گرفته است.

وجه تسمیه و تاریخ بنای شهر
بیشاپور یكی از شهرهایی است كه شاپور اول آنرا بنا كرده است. واژه بی بر سر نام شاپور آمده است،این همان واژه به یا وه در زبان پهلوی است كه به معنای نیك است. محققان آنرا شهر زیبای شاپور دانسته اند.این شهر در سال 260 م بنا شد.

از بافت شهر چنین پیداست كه زندگی محله ای در این شهر معمول بوده است و هر محله ای حدودی معین داشته است.شهر مانند بیشتر شهرهای امروزی ایران دارای دو خیابان اصلی بوده كه در مركز شهر همدیگررا قطع میكردند . مصالح بكار رفته در بناهای شهر قطعه سنگهای نتراشیده،قلوه سنگ ،آجر و خشت با ملاطی از گچ و ساروج است. كاخها در سمت شرقی شهر بنا شده بودند.تالار بزرگ كاخ ، مربعی به ضلع بیست ودو متر بوده كه گنبدی به ارتفاع بیست و پنج متر بر آن سوار بوده است،كه چهار ایوان سه اتاقه درپیرامون دا شته است. شست و چهار طاقچه گچبری شده دیوارهای تالار اصلی را با رنگهای سرخ و زرد و سیاه زینت می دادند .طرح این گچبریها تا حدودی تحت تاثیر هنر یونان بوده است.در حاشیه حیاط موزاییكهایی با تركیبی از عناصر رومی و ایرانی قرار داشته است. در نقشهای این موزاییكها تصویری از چند زن و مرد درباری و زنی در حال نواختن چنگ به چشم می‌خورد.هنر موزاییك سازی برگرفته از روم بوده كه با طرحهایی دلنشین از هنرمندان ایرانی آمیخته شده است . دركنار این كاخ پرستشگاهی قرار دارد كه باید ، با شناختی كه از بینش ساسانیان داریم ، معبدآناهیتا باشد در كتاب التنبیه و الاشراف مسعودی آمده است كه مانی در شهر بیشاپور توسط كرتیر محاكمه و اعدام شد

 

 

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.