آتشکده شیان، کرمانشاه

بر اساس تحقیقات باستان شناسی در محل شیان كرمانشاه كه به خاطر احداث سدی در منطقه انجام شد آثاری از هزاره دوم پ م تا دوران اسلامی كشف شد. در این محل آتشكده عظیمی مربوط به دوران اشكانی ساسانی نیز كشف شد كه اولین آتشكده مكشوفه در ناحیه كرمانشاه است. اضلاع آتشكده 19.5متر در 14.5 متر است و از این لحاظ یكی از بزرگترین آتشكده های ساسانی به شمار میرود. درون آتشكده گچبریهای بسیار نفیسی از دوران ساسانی دیده میشود. كف آتشكده گچی است و دارای پنج آتشدان است كه طرحهای گل لوتوس دارند. در كنار آتشكده كانال آب 60 متری مربوط به دوره اشكانی قرار دارد. این آتشكده در دوران اسلامی به مسجد و گورستان اسلامی تبدیل شد و به مرور از صحنه روزگار حذف شد. این آتشكده گچبریهای منحصر به فردی دارد. از آنجا كه معبد مظهر آناهیتا، گاو و گردونه خورشید مظهر میترا و آتشكده محل پرستش اهورامزدا بوده است، می توان گفت این مكان از اواخر اشكانی تا دوره ساسانی محل پرستش این سه الهه بوده است. وجود این آتشكده‌ در پشت سد شیان كرمانشاه نشان می دهد که این مكان از دیرباز محل پرستش سه الهه آناهیتا، میترا و اهورامزدا بوده است. این آتشكده 5/14 در 5/14 متر مربع و یك الحاقی 5 در 5/ 14مترمربع است كه در مجموع مساحت آن 5/19در 5/14 متر مربع است. باستان شناسان علت‌ شكل‌گیری سایت‌های باستانی و زیست‌گاه‌های مختلف در این منطقه را وجود سراب شیان می‌دانند. ین آتشکده پس از كشف با توجه به اینكه اعتباری برای ایجاد سوله روی آن‌ها تخصیص نیافت به منظور حفاظت با 400 تن ماسه پوشانده شده و اكنون در وضعیت ثابتی قرار دارد.