در خصوص چگونگی انتخاب دوربینهای شكاری مختلف در شمارههای آتی به تفصیل خواهیم نوشت. امید میرود این اطلاعات برای علاقهمندان جهت انتخاب یك دوربین مناسب، مفید و موثر باشد. از آنجایی كه دانستن كلیات و اصطلاحات فنی رایج در شناخت دوربینها حائز اهمیت فراوان است و در سایر مباحث نیز مورد استفاده واقع میشود، در این بخش، این اصطلاحات را با ذكر جزئیات بیشتر یادآوری میكنیم:
بزرگنمایی (Magnification):
معمولا دوربینهای دوچشمی را با دو عدد میشناسند كه عدد اول بیانگر میزان بزرگنمایی یا قدرت دوربین میباشد كه نشان میدهد شی مورد نظر به چه میزان نزدیكتر به نظر میرسد. مثلا در دوربین 42×10 عدد 10 نشانگر بزرگنمایی دوربین است یعنی هدفی كه در فاصله 100 متری قرار دارد در فاصله 10 متری دیده میشود. دوربینهای دوچشمی معمولا با بزرگنمایی ثابت ساخته میشوند. البته برخی انواع بزرگنمایی دوگانه دارند و امكان تغییر بزرگنمایی در دو حالت را دارند. این تكنولوژی ابداع شركت Leica میباشد كه از این نمونه میتوان دوربینهای Dovid 8+ 12X42 را نام برد. این سیستم به گونهای طراحی شده كه با تغییر بزرگنمایی، تنظیم دیوپتر دوربین به صورت اتوماتیك انجام گیرد. در مورد دوربینهای تفنگ، بزرگنمایی ممكن است ثابت (مثلاً 6×42) یا متغیر Variable (مثلا 2.5 10×42) باشد. این بدان معنی است كه دوربین دارای بزرگنمایی ثابت 6X و یا بزرگنمایی متغیر 2.5X تا 10X میباشد.
قطر لنز خارجی ی شیئی:
عدد دوم در دوربینهای دوچشمی (به طور مثال 42 در موارد ذكر شده) قطر لنز بیرونی یا شیئی را به میلیمتر نشان میدهد. بدیهی است هر قدر این لنز بزرگتر باشد میزان نوری كه وارد میشود بیشتر است. البته حمل یك دوربین با قطر لنز شیئی بالا با توجه به وزن و حجم آن در مسافتهای طولانی و یا كوهستان، خستهكننده است و مناسب نیست. درمحیطهای جنگلی و یا كمنور و جایی كه حتی بشود دوربین را روی یك تكیهگاه ثابت مانند سهپایه قرار دا د، میتوان از دوربینهای دوچشمی با قطر لنز شیئی بالا مانند 56، 58، 60 میلیمتر و… استفاده نمود. به تازگی دوربینهای آلمانی، علاوه بر پوششهای منحصر بفرد و مخصوص روی لنزهای شیئی، از موادی مانند فلوراید در ساختار مولكولی لنزهای خود استفاده میكنند كه از این نوع میتوان دوربینهای Zeiss سری FL و Leica سری Ultravid را نام برد.
میدان دید (FOV= Field Of View):
میدان یا حوزه دید فضایی است كه با دوربین از فاصله معینی (1000 متری یا 1000 یاردی) دیده میشود و اغلب با متر یا فوت بیان میگردد. این طول در حقیقت قطر حوزه دایروی شكل تحت عنوان میدان دید است. لازم به ذكر است هرچه میدان بزرگنمایی یك دوربین بیشتر باشد، حوزه دید آن كوچكتر میشود. گاهی اوقات در مشخصات فنی یك دوربین، از زاویه دید دوربین نیز نام برده میشود كه این زاویه مانند شكل فوق، زاویه بین دو وجهی است كه میدان دید دوربین را تامین میكند. در مورد برد دوربین باید گفت یك مشخصه حسی است كه توسط كاربر كه میخواهد جزئیات تصویر را در دوردست ببیند تداعی میشود. بسیاری از مردم از بزرگنمایی بالا به عنوان برد بالای دوربین نام میبرند كه درست نیست. از این رو به توضیح یك اصطلاح جدید با نام «عمق دید» میپردازیم. عمق دید (Depth of View) در حقیقت قابلیت تشخیص جزئیات تصویر در فواصل دور است. درست است كه با بزرگنمایی بالاتر امكان تشخیص جزئیات تصویر بالاتر میرود ولی در بزرگنمایی پایینتر، نه تنها میدان دید دوربین بیشتر میشود بلكه عمق دید آن نیز افزایش مییابد. پس یك دوربین با بزرگنمایی مناسب و در عین حال تكنولوژی لنز بالا برای یك شكارچی، طبیعت گرد و یا پرنده بین بسیار بهتر از یك دوربین با بزرگنمایی بالاتر و كارآیی پایین میباشد.
عامل روشنایی (Tvilight Factor):
این عامل به كیفیت لنز یا منشور در دوربینها بستگی ندارد و از فرمول ریاضی زیر به دست میآید:
عامل روشنایی= Z بزرگنمایی= V
قطر لنز شیئی دوربین به میلیمتر= D
Twilight Factor قابلیت و عملكرد دوربین را در نور كن و یا محیطهای غبارآلود یا مهآلود نشان میدهد. به طور مثال شكارچیان از دوربین 8×56 در جنگل یا محیطهای مشابه استفاده میكنند. عامل روشنایی این دوربین به صورت زیر محسابه میشود:
مردمك بیرونی یا خارجی
(Exit Pupil):
اگر یك دوربین را از یك فاصله معین از چشمان خود بگیریم (مثلا فاصله حدود 30 سانتیمتری برای دوربینهای دوچشمی)، دایرهای روشن در قسمت چشمی دوربین د یده میشود كه Exit Pupil یا مردمك بیرونی نام دارد. هر قدر اندازه مردمك بیرونی بزرگتر باشد تصویر در محیطهای تاریكتر واضحتر است و به دلایلی كه گفته شد، عمق دید دوربین نیز بیشتر میشود. مردمك خروجی از این فرمول بدست میآید:
مردمك بیرونی (خروجی) به میلیمتر= A
قطر لنز شیئی دوربین به میلیمتر= D
بزرگنمایی= V
به طور مثال مردمك بیرونی برای دوربین 8×32 معادل 4 میلیمتر است:
A= 32/8= 4mm
Eye Relief: به بهترین فاصله چشم تا لنز چشمی دوربین كه تصویر به صورت كامل و واضح دیده شود، Eye relief گفته میشود. به عبارت دیگر در این فاصله میدان دید تعریف شده در دوربین به صورت كامل رویت میشود و مسلماً میزان این عامل در دوربینهای تفنگ بیشتر از دوربینهای دوچشمی میباشد. زیرا دوربینهای تفنگ درمعرض تكان شدید و پس زدن تفنگ میباشند و این فاصله باید ایمنی چشم تیرانداز را فراهم نماید.
قابلیت گذردهی نور
(Light Transmission):
این مشخصه اصلیترین عامل تعیینكننده كیفیت لنز و در نتیجه كیفیت روشنایی و وضوح دوربین میباشد كه به پوشش لایههای مختلف با ضریب شكست متفاوت روی لنز و اجزاء اپتیكی بستگی دارد و به درصد بیان میگردد. تكنولوژی ساخت و پوشش لنزها و منشورهای دوربین، عامل اصلی اختلاف قیمت دوربینهای شكاری میباشد. البته دراین مقایسه منظور قیمت واقعی دوربینهای شكاری در هر رده كیفیتی است. چرا كه بسیاری از این محصولات تنها جنبه یك كالای تجاری و یا تبلیغاتی را دارند و یا برخی از آنها بیش از آنكه كاربردی باشند تنها یك كالای لوكس محسوب میشوند. برای یك شكارچی و طبیعت دوست كه گاهی در صدد مقابله با شرایط سخت طبیعت برای دیدن و یا شكار تروفه خود بر میآید، داشتن فاكتورهای كاربردی و حرفهای در یك دوربین موردنظر است و نه چیز دیگر. باید گفت یكی از مهمترین مشخصات تعیین كننده قیمت دوربینهای شكاری، نوع پوشش لنز میباشد. متأسفانه این فاكتور بسیار مهم برای انتخاب دوربین شكاری حرفهای در كشورمان كه محدودیت عرضه دوربینهای واقعی وجود دارد، كمتر مورد توجه قرار میگیرد و از آنجایی كه تاكنون مركزی علمی برای اطلاع رسانی مناسب برای علاقمندان وجود نداشته، راه برای بسیاری سودجویان با تبلیغات غیرعلمی و غلوآمیز باز شده است. بسیاری با رجوع به اطلاعات بیاساس كه اغلب منبع و پایه آن گفتههایی است كه در محافل برخی شكارچیان نقل و منتشر میشود، هزینه بسیار گزاف برای دوربینها پرداخت میكنند كه این مهم در همه جای دنیا، بر خلاف وجود گستره بازخرید نیز دیده میشود.
پوشش روی لنز (Lens Coating):
زمانیكه یك دسته پرتو نور از یك شیء (منبع نور) به یك قطعه لنز تابیده میشود، قسمتی از نور از آن به حالت شكست خارج میشود و از لحاظ تئوری باید در نقطه كانونی با محور اصلی عدسی تلاقی پیدا كند. قسمتی از نور نیز منعكس میشود و اگر لنز بدون پوشش باشد، حدود 5 درصد آن منعكس میشود. البته باید در نظر داشت ساختار شیمیایی و آرایش مولكول كریستالهای شیشه لنز نیز باید به گونهای باشد كه نور در هنگام عبور از آن دچار پراكندگی نشود. (منظور از كریستالهای شیشه، شكل منظم مولكولها و همگن بودن آنهاست و ارتباطی با صنعت كریستالسازی ندارد، چرا كه برخی به اشتباه صنعت كریستالسازی را با ساخت لنز مرتبط میدانند!) از آنجاییكه هر لنز كه به صورت آزاد در دوربین قرار گیرد، دارای دو وجه آزاد یا سطح انعكاس است، تعداد این وجوه در یك دوربین دوچشمی ممكن است تا عدد 16 برسد. در صورت عدم وجود پوشش روی این وجوه آزاد در مجموع نیمی از نورهای گسیل شده ازجسم از دوربین عبور نكرده و به چشمان بیننده نمیرسد. پوشش روی لنز توسط یك شیمیدان به نام الكساندر اسماكولا (Alexander Smakula) یكی از اعضاء كمپانی Carl Zeiss در شهر Jena برای اولین بار در سال 1935 میلادی برای لنزهای دوربین این شركت ابداع گردید. یك لایه از پوشش، میزان انعكاسی را از 5 درصد به 1 الی 5/1 درصد كاهش داد كه خود انقلابی بزرگ در صنعت لنز به شمار میرفت. اخیراً با پوشش چندلایهای روی وجوه لنزها با مواد دی الكتریك كه خاصیت ضدانعكاسی برای طول موجهای مختلف نور را دارند، میزان انعكاس نور تا حد 25/0 درصد برای هر سطح كاهش داده شده است. البته كمپانی Leica با تكنولوژی پوشش منحصر بفرد HDC یا پوشش با ماندگاری بالا به گذردهی حدود 100 درصد برای هر لنز دست یافته است كه این پوشش در برابر عوامل مختلف محیطی و… مقاومت خود را حفظ میكند و از بین نمیرود. این بدان معنی است كه پوشش روی لنزها و نیز تعداد آنها به تنهایی كافی نیست و این پوشش باید در لنزهای دوربینهای حرفهای تا سالها كیفیت و كارآیی خود را حفظ كند.
انواع پوشش روی لنز:
Coatedl:
سادهترین پوشش لنز آنست كه روی یكی از وجوه لنز تنها یك لایه آن هم اغلب از جنس فلوراید منیزیم (MgF2) قرار گیرد.
Fully Coated:
این اصطلاح به آن معناست كه تمام وجوه آزاد (وجوه متعدد داخلی و خارجی قرار گرفته در فضای باز كه ممكن است تعداد آنها تا 16 عدد در دوربینهای دوچشمی باشد) با یك لایه پوشانده شدهاند.
Multi- Coated:
این اصطلاح كه به اختصار با MC نمایش داده میشود بیانگر آنست كه یك وجه یا بیشتر از وجوه آزاد با چندین لایه از مواد كه عموما خاصیت ضدانعكاسی دارند، پوشانده میشود. این وجوه اغلب وجوه ابتدایی و انتهایی انتخاب میكردند. (اولین از قسمت چشمی و آخرین از قسمت شیئی) و وجوه دیگر عموما تنها از یك لایه پوشش بهره میگیرند.
Fully Multi- Coated:
دوربینهای با كیفیت اغلب از این سیستم پوشش بهره میگیرند، به این صورت كه تمامی وجوه آزاد دارای چندین لایه از مواد پوششی مختلف میباشند و حداكثر میزان گذردهی نور حتی در محیطهای كمنور را ارائه میدهند. این نوع پوشش برای شركتهای سازنده دوربینها ممكن است مختلف باشد و هر دوربین از مواد مختلف و فرآیند ویژه استفاده نماید. لازم به ذكر است با وجود رسیدن به حد تقریبی 100% میزان گذردهی نور برای هر لنز یا قطعه اپتیكی، پس از استفاده از آنها به صورت یكجا در دوربین و الحاق آنها به یكدیگر، از میزان گذردهی تا دی كاسته میشود. از آنجایی كه لنز شیئی دوربینهای شكاری اعم از دوربینهای دوچشمی، دوربینهای تفنگ و تلسكوپها (Spotting Scopes) در انتقال نور به چشمان ما نقش ا صلی را ایفا میكنند، از اینرو شركتهای حرفهای سازنده دوربین در كیفیت لنزهای شیئی تمركز بیشتری اعمال میكنند و از نظر آرایش تركیبی و تعداد لنزها، نوع پوشش (Coating) و نیز نوع مواد شیمیایی استفاده شده در ساختار شیشه عدسی تمهیدات خاصی توسط آنها صورت میگیرد. لنزهای با تكنولوژی پیشرفته اغلب با علائمی چون (High Definition) APO (Apochromatic), HD و یا ED (Extra- low Dispersion) معرفی میشوند كه معمولا برای لنزهای شیئی دوربین كه وظیفه انتقال نور به داخل دوربین را دارد، به كار برده میشوند. به ویژه برای دوربینها با بزرگنمایی بالا و تلسكوپها (منظور همان Spotting Scopes است) كه نیاز به تشخیص جزئیات بیشتری میباشد از این نوع لنزها استفاده میشود. در این لنزها تجزیه نور با طول موجهای مختلف به خوبی صورت میگیرد و از پراكندگی نور و در نتیجه اعوجاج آن و به هم ریختگی تصویر جلوگیری میشود. بدیهی است قیمت این لنزها نسبت به لنزهای استاندارد گرانتر است. یك مطلب بسیار مهم كه باید مورد توجه دوستداران صنعت اپتیك قرار گیرد آن است كه امروزه بسیاری از لنزها از مواد پلی اتیلنی و حتی با یك پوشش بسیار ابتدایی ساخته میشوند تا در دوربینهای ارزان قیمت مورد استفاده واقع شوند. تراش و فرم فیزیكی لنز نیز یكی از موارد بسیار مهم است كه باید به آن توجه نمود. لنزهای استاندارد كروی یا Spherical معرفی میشوند. یكی از ابداعات كمپانی Docter Optic كه در واقع همان شركت Carl Zeiss Jena در منطقه آلمان شرقی است، لنزهای Aspherical است كه با ایجاد یك لبه در قسمت انتهایی لنز و یك فرم خاص مانند شكل، پرتوهای بیشتری در نقطه كانونی لنز به یكدیگر میرسند كه این امر قابلیت گذردهی نور در یك سیستم دوربین را افزایش داده و درنتیجه وضوح تصویر بالاتر میرود. این تكنولوژی كه با علامت اختصاری ASPH معرفی میشود در اغلب دوربینهای شكاری آلمانی و نیز بسیاری از دوربینهای عكاسی به كار گرفته میشود.
لنز Aspherical
قابل ذكر است درون دوربینهای شكاری را اغلب از گاز N2 (نیتروژن) پر میكنند تا از تعرق و مه گرفتگی لنزها و یا موارد مشابه جلوگیری شود. البته به تازگی از گاز آرگون كه گازی بیاثر است و دارای مولكولهای بزرگتری نسبت به نیتروژن میباشد نیز استفاده میشود. از این نمونه دوربینها میتوان دوربینهای Minox آلمان را نام برد. با توجه به مشخصات كلی گفته شده، یك كاربر با در نظر گرفتن تمامی فاكتورها و نیز نوع كاربرد دوربین و نیز قیمت میتواند آن را انتخاب نماید.
نظرات بسته شده است.